شرایط روزه‌داری برای افراد مبتلا به فشار خون بالا

مقدمه

فشار خون بالا یکی از رایج‌ترین بیماری‌های مزمن در دنیا محسوب می‌شود که خطر بروز مشکلات قلبی، سکته مغزی و آسیب به کلیه‌ها را افزایش می‌دهد. در ماه رمضان، بسیاری از افراد مبتلا به این بیماری علاقه‌مند به روزه‌داری هستند، اما انجام این کار باید با دقت و مشورت پزشک صورت گیرد. طبق پیشنهادات متخصصان تغذیه و پزشکان، روزه‌داری ممکن است برای برخی افراد سودمند باشد، اما برای عده‌ای دیگر می‌تواند تهدیدکننده سلامت باشد. در این مقاله، به شکلی ساده و علمی به بررسی شرایط مناسب روزه‌داری برای این گروه پرداخته‌ایم و موضوعاتی از جمله کنترل فشار خون، رژیم غذایی مناسب و توصیه‌های پیشگیرانه را مورد توجه قرار می‌دهیم.

آیا افراد با فشار خون بالا می‌توانند روزه بگیرند؟

پاسخ به این موضوع به شدت بیماری و نحوه کنترل آن بستگی دارد. افراد مبتلا به فشار خون بالا می‌توانند تنها در صورتی روزه بگیرند که فشار خون‌شان به‌طور کامل تحت کنترل باشد.

در مواردی که فشار خون خفیف یا متوسط است: اگر فشار خون شما در این دسته قرار دارد و با اضافه وزن همراه است، روزه‌داری می‌تواند سودمند باشد. تحقیقات نشان داده‌اند که روزه‌داری متناوب، مانند روزه در ماه رمضان، ممکن است به کاهش وزن، پایین آوردن سطح چربی‌های خون و در نتیجه کاهش فشار خون کمک کند. با این حال، ضروری است که پیش از آغاز روزه‌داری با پزشک مشورت شود. پزشک ممکن است دوز یا زمان مصرف داروهایی نظیر پروپرانولول یا داروهای ادرارآور را تغییر دهد تا از کم‌آبی بدن جلوگیری شود.

در مواردی که فشار خون شدید یا کنترل‌نشده است: روزه‌داری در چنین شرایطی توصیه نمی‌شود. چرا که عدم ثبات در فشار خون می‌تواند خطراتی جدی از جمله سکته یا حمله قلبی به دنبال داشته باشد. در این حالت، روزه‌داری بدون استفاده منظم از داروها و مصرف کافی آب، می‌تواند فشار بیشتری بر سیستم قلب و عروق وارد کند.

علاوه بر این، روزه‌داری می‌تواند با کاهش عوامل خطر مانند ترک سیگار و محدود کردن مصرف نمک و چربی، در پیشگیری از بیماری‌های قلبی-عروقی نقش داشته باشد. البته، اگر سابقه بیماری قلبی دارید، مشورت با پزشک پیش از اقدام به روزه‌داری بسیار ضروری است.

توصیه‌های دارویی و پزشکی

به‌منظور روزه‌داری ایمن، توجه به وضعیت مصرف داروها بسیار اهمیت دارد:

تنظیم دارو: بیماران با نیاز به مصرف دارو در ساعات میانی روز، مانند داروهای مرتبط با فشار خون یا قلب، نباید روزه بگیرند، زیرا عدم مصرف صحیح و به‌موقع می‌تواند خطرات جدی برای سلامت ایجاد کند. اگر سابقه جراحی قلب یا نصب استنت دارید، امکان روزه‌داری با تأیید پزشک وجود دارد اما باید تداخل دارویی و غذایی به دقت بررسی شود.

آزمایش‌های ضروری: انجام آزمایش‌هایی نظیر چربی خون، کنترل سطح کلسترول و تری‌گلیسیرید را فراهم می‌کند که مستقیماً با فشار خون ارتباط دارد. این آزمایش‌ها می‌توانند در پیشگیری از مشکلات قلبی مؤثر باشند.

برای بیمارانی که دچار گرفتگی عروق قلب هستند، گرفتن روزه تنها با نظر پزشک و ارزیابی دقیق شرایط امکان‌پذیر است.

تأثیر روزه‌داری بر عملکرد کلیه و فشار خون

کلیه‌ها نقش اساسی در تنظیم فشار خون دارند؛ آن‌ها با تنظیم آب و دفع مواد زائد از بدن به عملکرد کلی سیستم گردش خون کمک می‌کنند. در طول روزه‌داری، کم‌آبی ممکن است عملکرد کلیه‌ها را مختل کرده و عوارض خطرناکی ایجاد کند.

افراد دارای سنگ کلیه: اگر طی شش ماه گذشته بیش از دو سنگ کلیه داشته‌اید، توصیه می‌شود قبل از روزه‌داری حتماً با پزشک مشورت کنید زیرا این امر می‌تواند احتمال تشکیل سنگ جدید را افزایش دهد.

پیشگیری از کم‌آبی: مصرف آب و مایعات کافی بین وعده افطار تا سحر بسیار حائز اهمیت است. مصرف بیش از حد نمک بدن را مجبور به دفع بیشتر آب می‌کند، بنابراین بهتر است میزان نمک محدود شود. فقط مقدار موردنیاز برای پخت غذا استفاده شده و از افزودن نمک اضافی روی سفره خودداری شود.

رژیم غذایی پیشنهادی ماه رمضان

پیروی از یک برنامه غذایی مناسب در دوران روزه‌داری نه‌تنها سلامت عمومی شما را تضمین می‌کند بلکه کنترل فشار خون را نیز آسان‌تر می‌کند:

مصرف محدود نمک و چربی: با کاهش مصرف چربی‌ها و نمک، می‌توانید فشار خون خود را مدیریت کرده و از مشکلات مرتبط پیشگیری کنید.
میوه‌ها و سبزیجات: میوه‌های تازه بین افطار تا سحر نه تنها تغذیه مناسب ارائه می‌دهند بلکه از احساس تشنگی زودهنگام جلوگیری می‌کنند. به همراه وعده‌های افطار و سحر، حتماً سبزیجات تازه و سالاد گنجانده شود.
غذاهای سبک: مصرف غذاهای سنگین و پرپروتئین، مانند کباب‌ها برای وعده سحری توصیه نمی‌شود چراکه سبب تشنگی زودرس می‌شوند. بهتر است مواد غذایی سبک‌تر و غنی از آب انتخاب شوند.
محافظت از بدن در برابر گرما: در طول روز بهتر است تا حد امکان از قرار گرفتن در معرض مستقیم نور خورشید اجتناب کنید زیرا گرما باعث تشدید کم‌آبی بدن می‌شود.

نتیجه‌گیری

روزه‌داری برای افرادی که فشار خون کنترل‌شده دارند، ضمن رعایت نکات تغذیه‌ای و مشورت پزشک، می‌تواند مفید باشد. این اقدام علاوه بر جنبه معنوی به بهبود سلامت جسمانی نظیر کاهش وزن و کنترل چربی خون کمک می‌کند. با این حال، اگر فشار خون شما ناپایدار است یا نیاز به مصرف داروهای حیاتی دارید، بهتر است از انجام روزه پرهیز کنید. مشورت با پزشکان متخصص و مراجعه به منابع معتبر پزشکی جهت دریافت اطلاعات دقیق همواره توصیه می‌شود.

Reference:

https://dr-moghadasi.com/%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/

https://tumanak.com/blog/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B9%D8%AB-%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D9%88%D9%86-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF%D8%9F/

https://www.nobellab.com/fa-ir/blog/news/43001/%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF

https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hypertension

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6125010/