اقدامات فوری که باید در زمان سوختگی‌های شدید در شرایط جنگی و انفجار انجام بدهیم.

در مواردی که انفجار ناشی از مواد اشتعال‌زا یا حوادث شغلی منجر به سوختگی می‌شود، نخستین اقدام باید خروج ایمن مصدوم از محل حادثه باشد، در این مرحله، توجه به‌احتمال آسیب به ناحیه گردن و ستون فقرات بسیار حیاتی است.

کلیات اقداماتی که در مواجهه با سوختگی باید انجام بدهیم.

در صورت بروز آسیب به گردن، از هرگونه جابه‌جایی نادرست و بدون محافظت باید پرهیز شود، ثابت نگه‌داشتن گردن تا زمان رسیدن نیروهای اورژانس می‌تواند از صدمات جبران‌ناپذیر جلوگیری کند.

پس از ایمن‌سازی شرایط، باید راه هوایی بیمار بررسی و در صورت نیاز باز شود، کنترل خونریزی، شست‌وشوی ناحیه سوخته با آب‌خنک و پانسمان اولیه زخم از اقدامات ضروری محسوب می‌شود، این اقدامات می‌توانند تا حد زیادی از پیشرفت آسیب و بروز عفونت جلوگیری کنند.

باید توجه داشته باشید که واکنش صحیح و به‌موقع در مواجهه با مصدومان انفجار و سوختگی‌های شدید بسیار مهم است. در مواردی که انفجار ناشی از مواد اشتعال‌زا یا حوادث شغلی منجر به سوختگی می‌شود، نخستین اقدام باید خروج ایمن مصدوم از محل حادثه باشد، در این مرحله، توجه به‌احتمال آسیب به ناحیه گردن و ستون فقرات بسیار حیاتی است.

در سوختگی‌های سطحی، استفاده از پماد آنتی‌بیوتیکی سیلور سولفادیازین توصیه می‌شود؛ بااین‌حال، ارزیابی تخصصی در مراکز درمانی برای تشخیص دقیق‌تر شدت سوختگی و نوع مراقبت مورد نیاز ضروری است.

در مواردی که شدت سوختگی زیاد است و تمام لایه‌های پوست یا حتی عضلات و اعصاب درگیر شده‌اند، مداخلات تخصصی از جمله جراحی پلاستیک و ترمیمی برای بازسازی بافت آسیب‌دیده و کاهش اسکار (جای زخم) مورد نیاز خواهد بود.

طبقه‌بندی سوختگی‌ها از نظر شدت

در سوختگی درجه‌یک آسیب سطحی به اپیدرم، همراه با قرمزی و درد خفیف؛ معمولاً ناشی از آفتاب‌سوختگی. رخ می‌دهد گفت: در سوختگی درجه‌دو درگیری لایه‌های عمیق‌تر پوست، همراه با تاول و درد شدید همراه بوده که نیازمند مراقبت‌های تخصصی‌تر است. بافت‌های زیرین پوست که دچار سوختگی شدند حتماً باید تحت نظارت پزشک متخصص انجام گیرد.

کمک های اولیه در سوختگی های سطحی و جزئی

• محل سوختگی را خنک کنید. ناحیه آسیب دیده را حدود 10 دقیقه زیر آب جاری خنک نگه دارید. اگر سوختگی روی صورت است، یک پارچه خنک و مرطوب روی پوست بگذارید تا درد و سوزش در ناحیه از بین برود. در موارد سوزش دهان در اثر غذا یا نوشیدنی داغ، یک تکه یخ را به مدت چند دقیقه در دهان قرار دهید. هرگز برای خنک کردن محل سوختگی از یخ به صورت مستقیم روی موضع استفاده نکنید.

• ناحیه سوخته را از عوامل خارجی پاکسازی کنید. انگشتر، گردن بند، یقه لباس یا کراوات را از ناحیه سوخته جدا کنید. سعی کنید تا قبل از اینکه ناحیه سوخته متورم شود، این کار را به سرعت و آرامی انجام دهید. مراقب باشید که جدا کردن وسایل و لباس موجب آسیب عمیق تر ناحیه سوخته نشود.

• به تاول ها دست نزنید. تاول مانند پانسمان روی زخم به محافظت در برابر عفونت کمک می کند. اگر تاول شکسته شد، به آرامی محل را با آب تمیز کنید و از یک پماد آنتی بیوتیک استفاده کنید.
• داروی سوختگی بزنید. پس از خنک شدن محل سوختگی، از یک لوسیون مانند لوسیون حاوی آلوئه ورا یا کره کاکائو یا هر نوع پماد و محلول سوختگی استفاده کنید. این داروها به جلوگیری از خشک شدن محل آسیب دیده کمک می کند و درد را تسکین می دهد.
• محل سوختگی را پانسمان کنید. محل سوختگی را با یک باند تمیز و ترجیحا گاز وازلینی بپوشانید. لازم است پانسمان شل پیچیده شود تا به پوست سوخته فشار وارد نشود. پانسمان موجب کاهش درد، حفاظت از عفونت و تاول پوست می شود.

• مسکن مصرف کنید. در صورت درد، مسکن هایی مانند ایبوپروفن، ناپروکسن یا استامینوفن توصیه می شود.

کمک های اولیه در سوختگی های وسیع و عمقی

صبور باشید و تا رسیدن کمک اضطراری کارهای زیر را انجام دهید:

• فرد سوخته را از آسیب بیشتر محافظت کنید. مطمئن شوید که فرد با منبع سوختگی تماس نداشته باشد. بنابراین ابتدا عامل ایجاد سوختگی را دور کنید. مراقب باشید که برای سوختگی های الکتریکی، قبل از اینکه به فرد سوخته نزدیک شوید، برق را از منبع خاموش کنید.
• بررسی کنید که آیا فرد سوخته نفس می کشد. در صورت نیاز، راه هوایی مصدوم را باز کنید و عملیات نجات تنفس را شروع کنید.
• ناحیه سوخته را از عوامل خارجی پاکسازی کنید. مناطق سوخته به سرعت متورم می شوند بنابراین لازم است جواهرات، کمربند و سایر اقلام به خصوص از ناحیه سوخته و گردن جدا شوند. البته هرگز توصیه نمی شود که لباس های گیر کرده در محل سوختگی را بردارید.
• محل سوختگی را بپوشانید. محل را با گاز یا پارچه تمیز به آرامی بپوشانید تا از هر گونه آلودگی در اطراف و خطر عفونت در آینده جلوگیری شود.
• ناحیه سوخته را بالا ببرید. برای کاهش ادم و ورم در اندام سوخته بهتر است در صورت امکان زخم بالاتر از سطح قلب قرار بگیرد.
• مراقب علائم شوک باشید. پوست سرد و مرطوب، نبض ضعیف و تنفس سطحی از علائم و نشانه ها شوک هستند.

آگاهی از اصول اولیه کمک‌های اولیه در سوختگی می‌تواند در شرایط بحرانی بسیار حیاتی باشد. اقدامات ساده‌ای مانند قطع منبع آسیب، خنک کردن سریع محل سوختگی، پانسمان مناسب و پرهیز از درمان‌های غیرعلمی می‌تواند از گسترش آسیب جلوگیری کرده و روند درمان را به شکل قابل توجهی بهبود دهد.

Reference:

https://www.shahrekhabar.com/news/177359934071549

https://rdiet.ir/%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D9%85%DA%A9%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%88%D8%B1%DA%98%D8%A7%D9%86%D8%B3%DB%8C/

https://dr-beyraghdar.com/blog/%DA%A9%D9%85%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%AE%D8%AA%DA%AF%DB%8C/

https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7-10/1760766-%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D8%B3%D9%88%D8%AE%D8%AA%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86

https://continentalhospitals.com/fa/blog/first-aid-for-burns-what-actually-helps