آلانین آمینوترانسفراز

 

نام کامل آزمایش (فارسی):

آلانین آمینوترانسفراز

نام کامل آزمایش(انگلیسی):

Alanine Aminotransferase

نام اختصاری آزمایش:

ALT

سایر نام ها:

AST/ALT ratio
GPT
Serum glutamic-pyruvic transaminase
SGPT
Transaminase, SGPT

آزمایش های مرتبط:

AST, ALP, GGT, Bilirubin, Albumin, Total proteinو LDH

بخش انجام دهنده آزمایش:

بیوشیمی عمومی 

نوع نمونه:

سرم یا پلاسمای هپارینه

شرایط رد نمونه:

  1. همولیز
  2. نمونه های دارای ضد انعقادهای اگزالات، سیترات و EDTA

حداقل حجم نمونه:

0.5 میلی لیتر

شرایط نمونه گیری:

ناشتایی:

نیاز ندارد.

داروها:

داروهای افزایش دهنده سطح ALT عبارتند از: استامينوفن، آلوپورپنول، اسيد آمينوساليسيليك، آمپي سيلين، آزاتیو پرين، كاربامازپين، سفالوسپورين ها، كلروديازپوكسايد، كلروپروپاميد، كلوفيبرات، كلوگزاسیلين، كدئين، دي كومارول، ايندومتاسين، ايزو نيازيد، متوتركسات، متيل دوپا، نفسيلين، ناليديكسيك اسيد، نيتروفوران توئين، ضد بارداری های خوراکی(OCP)، اگزاسيلين، فنوتيازين ها، فنيل بوتازون، فني توئين، پروكائين آميد، پروپوكسي فن، پروپرانولول، كنينيدين، سالسيلات ها، تتراسيكلين و وراپامیل.
تماس با تتراكلريد كربن موجب افزایش سطح ALT می شوند.

سایر:

فعالیت بدنی شدید موجب افزایش می گردد و باید قبل از نمونه گیری اجتناب شود.

افزایش مقادیر در موارد زیر دیده می شود:

افزایش کم مقادیر ALT ناشی از:

  1. سوء مصرف الکل

  2. سیروز (آسیب دراز مدت و زخم کبد)

  3. مونو نوکلئوز

  4. مواد مخدر مانند استاتین ها، آسپرین و برخی از داروهای خواب آور

افزایش سطح نسبتا بالای ALT به علت:

  1. بیماری کبدی مزمن (مداوم)

  2. سوء مصرف الکل

  3. سیروز

  4. انسداد مجاری صفراوی

  5. حمله قلبی یا نارسایی قلب (زمانی که قلب شما نمی تواند به اندازه کافی خون شما را به بدن شما برساند)

  6. آسیب کلیوی

  7. آسیب عضلانی

  8. آسیب به گلبول های قرمز

  9. مصرف بیش از حد ویتامین A

افزایش سطح بسیار بالای ALT می تواند ناشی از:

  1. هپاتیت حاد ویروسی

  2. مصرف بیش از حد مواد مخدر مانند استامینوفن (تیلنول)

  3. سرطان کبد

زمان پایداری نمونه:

دمای یخچال:

 7 روز

دمای فریز:

7 روز - بعد از جداسازی 14 روز

دمای محیط:

بعد از جداسازی 3 روز

روش اندازه گیری:

 آنزیماتیک - کمی

اطلاعات مورد نیاز برای تفسیر نتایج:

سن و جنس مراجعه کننده

محدوده مرجع:

به برگه ی جواب آزمایش مراجعه شود.

اطلاعات بالینی:

آلانین آمینوترانسفراز (ALT) آنزیمی است که در کبد، کلیه و به مقدار کم تری در عضلات بدن و قلب  یافت می شود. در افراد سالم میزان ALT در خون کم است. ALT در کبد تنها در سیتوزول سلول های کبدی وجود دارد و افزایش آن به معنی آسیب غشای سلولی و خروج آنزیم و نشت آن به جریان خون می باشد. هرگونه بیماری یا آسیبی که پارانشیم کبد را تحت تاثیر قرار دهد باعث آزادسازی این آنزیم از سلول های کبدی به داخل خون شده و بنابراین سطح ALT خون را بالا می برد. به یاد داشته باشید که میزان افزایش مقدار آنزیم به تعداد سلول های آسیب دیده بستگی دارد. در هپاتیت ویروسی و سایر بیماری های کبد همراه با نکروز کبدی، ALT  سرم حتی قبل از اینکه علائم بالینی و علائم بیماری ظاهر شود، افزایش می یابد. ما می دانیم که هرگاه فرآیندهای بیماری بر یکپارچگی سلول های کبدی اثر بگذارد، سطح سرمی هر دو آنزیم آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) و ALT افزایش می یابد، اما به نظر می رسد به دلیل اختصاصی تر بودن آنزیم ALT  برای کبد، استفاده از آن برای بیماری های مرتبط با کبد بهتر می باشد. افزایش سطح سرمی ALT به ندرت در شرایطی غیر از بیماری کبدی پارانشیمال مشاهده می شود. آسیب به بافت کبد به دلایل مختلفی از جمله : هپاتیت ویروسی، مصرف داروها و سموم، سیروز کبدی، اعتیاد به الکل، بیماری ویلسون، هماکروماتوز ارثی، سرطان کبد، و انسداد مجاری صفراوی باعث افزایش سطح ALT می شود.

کاربردهای بالینی:

  1. تشخیص افتراقی و پایش روند بیماری در بیماری کبدی و صفراوی
  2. به عنوان بخشی از آزمایش های بررسی کلی وضعیت سلامتی (چک آپ)

  3. پایش افراد تحت درمان با داروهایی که برای کبد مسمویت ایجاد می کنند.

یافته های بالینی:

مقادیر بالای ALT در بیماری های کبدی پرانشیمی که در آنها به طور مشخصی سلول های کبدی دچار تخریب می شوند، دیده می شود. در این موارد معمولا مقادیر بدست آمده، حداقل 10 بار بالاتر از محدوده مرجع بوده و هر چند بیشترین افزایش دیده شده، افزایش 20 تا 50 برابری نسبت به محدوده مرجع است، ممکن است این مقادیر به بالاتر از 100 برابر نسبت به محدوده مرجع برسند. در هپاتیت عفونی و دیگر بیماری های التهابی که بر کبد تأثیر می گذارد، ALT  به میزان مشخصی همانند AST و یا حتی بالاتر ازAST  می رود. به جز بیماری هایی کبدی ناشی از عوامل ویروسی، در سایر بیماری های کبدی نسبت ALT به AST یا همان نسبت(DeRitis) کمتر از 1 است در حالی که در بیماری هایی کبدی ناشی از عوامل ویروسی این نسبت بیشتر از 1 است که این راه مفیدی برای تشخیص هپاتیت ویروسی است. مقادیر ALT  معمولا قبل از ظهور علائم بالینی و علائم بیماری ظاهر بالا می رود.

نویسنده

محسن احمدی

کارشناسی ارشد ژنتیک انسانی
کارشناس علوم آزمایشگاهی
دستیار پژوهش در بخش تحقیقات و توسعه آزمایشگاه تشخیص پزشکی بوعلی قم
مدیر دفتر و مسئول امور دانشجویی شبکه جهانی آموزش و پژوهش علمی (یوسرن) در بوعلی